|
|
|
|
|
Stolicą regionu świętokrzyskiego są Kielce położone
w centrum Gór Świętokrzyskich, od zwiedzania których winniśmy rozpocząć
nasze poznawanie tej krainy.
Kielce - miasto wojewódzkie, stolica
regionu. Początkami swymi sięga IX w. Osada i miasto rozwijały się
powoli ze względu na handlową i przemysłową dominację pobliskich Chęcin.
Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero pod koniec XV w. i w XVI w.
w związku z rozwojem górnictwa ołowiu, miedzi i żelaza. Przez sześć
wieków, od połowy XII w. życie Kielc skupiało się wokół rezydencji
biskupiej. W 1493 r. kardynał Fryderyk Jagiellończyk nadał miastu
herb, który do dziś pozostaje symbolem miasta. W 1789 r. decyzją Sejmu
Czteroletniego miasto przeszło na własność Rzeczypospolitej. Wkrótce
stało się miejscem ważkich wydarzeń związanych z walką o niepodległość
Polski. Podczas Insurekcji w 1794 r. obozował w Kielcach Tadeusz Kościuszko,
tu też pochowany został bohater spod Racławic - Wojciech Bartos-Głowacki.
W 1844 r. ks. Piotr Ściegienny przygotowywał powstanie chłopskie,
które jednak nie doszło do skutku z powodu zdrady. Natomiast w okresie
powstania styczniowego Kielce i Kielecczyzna były terenem zaciętych
walk narodowowyzwoleńczych. Podczas pierwszej wojny światowej, w 1914
r. Kielce były terenem zmagań legionów Piłsudskiego z Rosjanami. Natomiast
w okresie II wojny światowej aktywnie działały tu oddziały partyzanckie
AK, BCh, GL-AL i NSZ.
Obecnie Kielce są znaczącym w regionie ośrodkiem
przemysłowym, przetwórczym, akademickim (wyższe Seminarium Duchowne,
Politechnika Świętokrzyska, WSP, WSH, WŚ) i kulturalnym (dwa teatry,
Muzeum Narodowe, galerie).
Atrakcje turystyczne:
-
pałac - przetrwał do czasów
współczesnych w niezmienionej formie. Wzniesiony został w latach
1637-1641 z przeznaczeniem na siedzibę biskupią, od XIX w. pełnił
różne funkcje. Mieściła się w nim staszicowska akademia, później
był siedzibą władz rządowych. Dziś w zabytkowych wnętrzach mieści
się Muzem Narodowe. Składa się z głównego korpusu oraz dostawionych
w pierwszej połowie XVIII w. skrzydeł bocznych. Posiada dwie kondygnacje.
Na parterze jest stała galeria malarstwa polskiego (obrazy m.in.
Michałowskiego, Kossaka, Małeckiego, Chełmońskiego, Wyspiańskiego,
Malczewskiego, Boznańskiej, Witkiewicza) i gobelinów. Na piętrze
natomiast urządzono stałą ekspozycję wnętrz pałacowych XVII i XVIII-wiecznych,
a w Izbie Stołowej Górnej portrety biskupów.
-
Katedra NMP - wczesnobarokowa
bazylika stoi częściowo na fundamentach świątyni romańskiej . Po
wielokrotnych rozbudowach uzyskała obecny kształt trzynawowy na
planie prostokąta, z półkolista absydą. W 1729 r kościół połączono
z pałacem arkadowym przejściem, z którego zachowała się do dziś
loża biskupia w nawie głównej. W ołtarzu głównym obraz Matki Boskiej
Różańcowej Łaskawej Kieleckiej, słynny cudami, koronowany przez
papieża Jana Pawła II w 1991 r. Nad zakrystią znajduje się skarbiec
katedralny z cennymi naczyniami i szatami liturgicznymi. Sklepienia
pokryte polichromią autorstwa m. in. Stefana Matejki, bratanka Jana.
W podziemiach katedry znajduje się krypta z grobami kieleckich biskupów.
Przy katedrze znajdują się: XVIII-wieczna dzwonnica z zegarem, barokowa
kaplica z 1760 r. i symboliczny grób Wojciecha Bartosa-Głowackiego.
-
kościół św. Trójcy - wybudowany
został w latach 1640-44 ., utrzymany jest w charakterze barokowym.
Na sklepieniu późnobarokowa dekoracja stiukowa. Drewniany chór pochodzi
z II poł. XVIII w..
-
kościół św. Wojciecha - ufundowany
w 1763 roku przez kanonika J. Rogallego w miejscu drewnianej świątyni
erygowanej ok. 1084 r. Powstanie tej świątyni i założenie Kielc
legenda wiąże z Mieszkiem, synem Bolesława Śmiałego, którego od
śmierci i wyczerpania walką ze zbójami uratował św. Wojciech. Przez
dotknięcie pastorałem ziemi utworzył źródełko (dające początek dawnej
Silnicy). Jego wody przewróciły księciu siły. Na pamiątkę cudownego
ocalenia książe ufundował tu kościół i założył osadę. Obecna świątynia
utrzymana jest w stylu klasycystycznym (przebudowana została w latach
1885-89). W głównym ołtarzu obraz Jana Styki Śmierć św. Wojciecha.
Przy kościele znajduje się tzw. latarnia zmarłych - kamienny słup
z figurą Chrystusa Frasobliwego.
-
pałacyk Tomasza Zielińskiego
- zbudowany w latach 1846-58 z wykorzystaniem murów biskupich budynków
gospodarczych. W poł. XIX w. stanowił własność naczelnika powiatu
kieleckiego Tomasza Zielińskiego, który zgromadził tutaj bogatą
kolekcję malarstwa, medalierstwa, broni oraz bogaty księgozbiór.
Po jego śmierci zbiory uległy rozproszeniu. Obecnie Dom Środowisk
Twórczych.
-
rynek - jego układ zachował
się z XIV w. Wokół rynku m.in. klasycystyczny gmach urzędu miejskiego
z XIX w. , "kamienica Sołtyków" z XVIII w., budynek Muzeum
Narodowego z podcieniami z drugiej połowy XVIII w. , "Wójtostwo"
- dom wójta z końca XVIII w., w którym przebywał T. Kościuszko w
1794 r.
-
Muzeum Stefana Żeromskiego
-
Muzeum Wsi Kieleckiej w Dworku
Laszczyków
-
Muzeum Pamięci Narodowej (więzienie
kieleckie z lat 1939-1956)
-
Muzeum Geologiczne Państwowego
Instytutu Geologicznego
-
Muzeum Zabawek
Na terenie miasta są 4 rezerwaty: leśno-krajobrazowy
Karczówka (na szczycie wzgórza wznosi się pobernardyński
barokowy zespół klasztorny wybudowany w latach 1624-31, zniszczony
przez Szwedów i odbudowany w poł. XVIII w.) i geologiczne Biesak-Białogon,
Ślichowice oraz Skałka Geologów
na Kadzielni.
|
|
|
|
|
